Recensie: The Yes Men
De WTO-oplossing voor de moderne manager
In The Yes Men volgen regisseurs Chris Smith, Sarah Price en Dan Ollman een tweetal mannen die zich ten doel hebben gesteld het ware gezicht van de World Trade Organization (WTO) te tonen. Met hun creativiteit en vindingrijkheid weten Mike en Andy door te dringen tot congressen van de economische top van de wereld en zelfs een debat op CNBC. Mike en Andy noemen zichzelf: The Yes Men.
In de documentaire ziet de kijker hoe de Yes Men zich op soms kinderlijk eenvoudige wijze kunnen voordoen als onderdeel van de WTO. Aanvankelijk startte de groep met een satirische website waarop zij zich voordeden als de wereld handelsorganisatie, compleet met teksten die de standpunten van de WTO, zoals de Yes Men die zien, uitdragen. Op de website wordt de uitbuiting van arbeiders uit de derde wereld door grote bedrijven als de fantastische opvolger van de slavernij genoemd. Voordelen ten opzichte van de slavernij zijn bijvoorbeeld lagere ziektekosten en goedkopere kleding. Ook voor de arbeiders zijn er voordelen: zo hoeven ze niet uit hun natuurlijke habitat gehaald te worden en hoeven ze geen andere taal te leren.
Goudkleurig spandex-pak met fallus-achtig aanhangsel
Tot grote verbazing van de groep stroomden via de website de verzoeken tot lezingen en media-optredens binnen. Ze besloten gehoor te geven aan deze oproepen. Zo kwam het dat de mannen ineens voor een zaal vol hotemetoten uit de Finse textielindustrie de WTO-oplossing voor twee grote problemen waar de moderne manager mee om moet gaan staan te presenteren: het in de gaten houden van je arbeiders op afstand en tegelijkertijd genoeg vrije tijd overhouden. De oplossing? Een goudkleurig spandex-pak met een fallus-achtig aanhangsel waarop een beeldscherm gemonteerd zit. Zo kunnen managers ontspannen en tegelijkertijd hun arbeiders in de derde wereld via het scherm in de gaten houden. Ook kunnen via het pak kleine schokken worden uitgedeeld aan arbeiders die niet hard genoeg werken. Na afloop kwam er vanuit de zaal, gevuld met hoogopgeleide zakenmensen, niet één kritische vraag over de lezing van het WTO.
Het einde van de WTO
Met behulp van acties als deze proberen de Yes Men het grote publiek in te laten zien hoe verkeerd de WTO eigenlijk bezig is. De focus van de organisatie ligt op het vergroten van de winst van de grote wereldwijde bedrijven, terwijl de verdeling van de welvaart over de wereldbevolking steeds oneerlijker wordt. De laatste actie van Mike en Andy was dan ook de zogenaamde opheffing van de WTO. Tijdens een bijeenkomst in Sidney kondigden de Yes Men aan dat de WTO ontmanteld zou worden, en door zou starten als organisatie die zich sterk maakt voor een eerlijker verdeling van de welvaart over de wereld. Het bericht ging de hele wereld over en het duurde dagen voordat het duidelijk werd dat het hier om een ludieke actie ging.
Die fallus staat in de weg
De documentaire laat een humoristisch beeld zien van een tweetal grappenmakers die het opnemen tegen de WTO. Door de beelden van een jonge ontwerper die het gouden fallus-pak maakt en de wat puberale gesprekken tussen Andy en Mike krijg je soms meer het gevoel dat je naar een enorme ‘practical joke’ zit te kijken dan dat je twee mannen serieus het onrecht in de wereld ziet bestrijden. De documentaire weet van begin tot eind te boeien, maar af en toe staat de grote gouden fallus een beetje in de weg voor de belangrijke boodschap die de heren eigenlijk willen uitdragen.
The Yes Men werd in het kader van het IDFA 2009 uitgezonden op Nederland 2. Ga voor meer informatie over de Yes Men naar: www.theyesmen.org
